Wat is het primaat van de politiek en wat betekent dat voor de OR?

Het primaat van de politiek is een principe dat in artikel 46d WOR is vastgelegd voor overheidsorganisaties. Het houdt in dat besluiten die zijn voorbehouden aan de politiek, zoals besluiten over beleid, regelgeving of de democratisch gelegitimeerde inrichting van de overheidsorganisatie, niet onder het adviesrecht van de OR vallen.

In de praktijk betekent dit dat een gemeenteraadsbesluit over bezuinigingen, een kabinetsbesluit over reorganisatie van een ministerie of een fusie van gemeenten niet altijd ter advisering aan de OR hoeft te worden voorgelegd. Het politieke orgaan heeft in dergelijke gevallen voorrang boven de medezeggenschapsregels.

Maar het primaat van de politiek heeft grenzen. De uitvoering van politieke besluiten, hoe de reorganisatie concreet wordt vormgegeven, welke medewerkers welke functies krijgen, hoe de arbeidsomstandigheden worden geregeld, valt wél onder de bevoegdheid van de OR. Artikel 46d lid 2 WOR bepaalt expliciet dat de OR zijn rechten behoudt voor zover het uitvoeringsbeslissingen betreft.

De grens tussen 'politiek besluit' en 'uitvoeringsbeslissing' is in de praktijk diffuus en leidt regelmatig tot geschillen. OR-en die actief zijn bij overheden doen er goed aan dit onderscheid scherp in de gaten te houden.